Tại sao cảm xúc của mẹ tùy thuộc vào việc nhìn phân của con

 

Câu chuyện như đùa nhưng là thật, các bà mẹ  đang nuôi con nhỏ, có ai mà không thường phải nhìn phân con mình rồi chuẩn đoán nguyên nhân. Vậy chỉ đơn giản  nhìn tình trạng phân của bé  làm thế nào mà chuẩn đoán được hiện trạng sức khỏe, tiên đoán được bệnh lý. Chúng ta cùng nhau tìm hiểu nhé.

Đối với các mẹ bỉm sữa và nuôi con nhỏ, trong các câu chuyện tếu táo hay tâm sự trải lòng, mẹ nào cũng nhắc đến tình trạng đi vệ sinh và phân của con. Trong trường hợp con cái khỏe mạnh, ngày nào cũng đi ị đều đặn, phân theo khuôn mềm mại là trong lời nói có phần vui vẻ, hạnh phúc thoáng chút tự hào. Còn con của mẹ nào cứ xì xoẹt cả ngày, phân lỏng, hay táo, mấy ngày mới đi nặng 1 lần là các chị đã sốt vó lên ngay.

Mẹ luôn nhìn phân của con
Hạnh phúc của mẹ đôi khi là thấy phân của bé mượt mà

Vậy thì tại sao nhìn phân con cái nó lại quan trọng với các bà mẹ đến vậy ?

Từ ngày xưa, thời phong kiến còn có hẳn một bộ phận thái y chuyên theo dõi ghi chép tình hình phân, nước tiểu của vua và các cung tần mỹ nữ. Việc theo dõi phân có thể tiên đoán được các bệnh nan y, đặc biệt là các bệnh liên quan đường tiêu hóa. Thời nay tuy vua chúa không còn, nhưng mẹ  bỉm sữa nào mà không đóng vai thần y tự nhìn và theo dõi phân của con mình.
Trẻ em đặc biệt là trẻ sơ sinh, vì còn quá nhỏ nên các bé phải phụ thuộc nhiều vào người lớn, đặc biệt là bện hơi mẹ. Đơn giản vì hầu như mẹ nào cũng tự tay chăm con từ A- Z, việc này quá phổ biến ở xã hội Việt Nam. Thế nên, có chăm con thì mới để ý từng li từng tí con  mình được. Trẻ em chưa biết nói, hoặc  nói còn chưa rõ, nên khi gặp các vấn đề về sức khỏe, đau  đớn hay không khỏe mạnh ở một bộ phận nào đó của cơ thể,  thì người lớn cũng không dễ dàng biết và hiểu được, trẻ chỉ có thể khóc, quấy, bỏ bú, bỏ ăn. Vậy nên việc theo dõi tình hình sức khỏe của con nhờ vào quan sát, mà biểu hiện rõ rệt nhất là qua đường tiêu hóa, đường hô hấp.

Vậy thì theo dõi phân của con, cha mẹ cần quan tâm đến những gì ?

Việc  thực hiện theo dõi phân của con không khó đối với các mẹ, vì chính các mẹ là người lau chùi dọn phân cho con nhiều nhất. Hơn nữa với các bé trực tiếp ti mẹ, thì phân của con còn phản ảnh luôn thực phẩm , chế độ dinh dưỡng mà mẹ ăn.
Phân thường thể hiện  qua màu sắc,  hình dạng và mùi . Ở bài viết này , mình xin phép phân chia theo độ tuổi để các mẹ dễ hình dung nhé

1. Với  trẻ sơ sinh phân như nào được cho là bình thường

Trong khoảng từ 1 đến 2 ngày, các bé sơ sinh đều thải phân su có màu đen hoặc xanh lá cây đậm. Nó bết bết, dính dính, hơi khó lau chùi, thực ra phân su là tổ hợp các chất dịch màng ối, nhầy và các chất mà giai đoạn đầu hệ tiêu hóa của con đã hấp thụ rồi thải ra khi đang nằm trong bụng mẹ. Đối với các bé thải phân su ở thời điểm này chứng tỏ hệ tiêu hóa của con phát triển tốt và sẵn sàng vận hành cho những năm tháng đầu đời. Thế nên trong thời điểm này , phân của con có màu sắc tối như vậy là bình thường, dẻo và kết dính khá khuôn là mẹ yên tâm rồi nhé.

Sau khi đã thải sạch phân su, trẻ sẽ bắt đầu tiêu hóa nguồn sữa nuôi dưỡng bé mỗi ngày, tùy vào việc bạn dùng sữa mẹ hay sữa công thức để nuôi con mà tình trạng phân của bé cũng có những  dấu hiệu khác nhau.

Với những bé bú (ti) trực  tiếp sữa mẹ : Những bé này rất là may mắn khi được hưởng nguồn sữa thơm mát, tươi ngon từ mẹ. Bé sẽ hưởng trọn những giọt sữa non đầy dinh dưỡng , nhuận tràng cực tốt. Nó giúp đẩy sạch phân su ra khỏi ruột, và tạo tiền đề cho hệ đường ruột của con sau này. Đến tầm ngày thứ 3 khi đã hết phân su, thì phân do bé ăn sữa mẹ sẽ bắt đầu được thải ra bên ngoài. Thường phân của bé ti mẹ sẽ có màu vàng tươi , hơi lỏng có thể sần sần hoặc vón cục. Tuy nhiên thì đây là hiện tượng vô cùng bình thường các mẹ nhé. Bởi  nhiều bà mẹ lần đầu nhìn phân con mình sau khi thải phân su, nghĩ là bé sẽ thải phân có khuôn rõ ràng như phân su, thực tế thì những ngày đầu của con, phân sẽ hơi gọi là xì xoẹt, ngày có thể đi tới 5, 6 lần nhé. Và tình hình đó sẽ cải thiện sau tầm 10 ngày , bé sẽ giảm số lần đi nặng còn 2 đến 3 lần. Nhưng đây là điều bình thường, và chứng tỏ hệ tiêu hóa của con vô cùng khỏe mạnh nha các mẹ.

Còn đối với trẻ được nuôi bằng sữa công thức hay sữa ngoài thì phân cũng có chút khác biệt
Với nhiều trường hợp mẹ không có sữa, do thuốc, bệnh lý , hoặc nguyên nhân nào đó mà nguồn sữa của mẹ tiết ra không đủ cho con, hoặc không phù hợp nên con phải dùng sữa bột , sữa công thức, thì tình trạng phân của con sẽ có khuôn hơn, rắn hơn chứ không lỏng như các bé bú mẹ trực tiếp. Nguyên nhân là vì trong sữa công thức có nhiều thành phần giống  sữa mẹ, tuy nhiên không thể giống 100% được mà vẫn có tỉ lệ theo công thức khác, nên trẻ sẽ khó hấp thụ được hết dinh dưỡng, nên phân sẽ rắn hơn, có màu vàng nâu, hoặc vàng nhạt, có mùi hơi nồng cảm giác của sữa chưa tiêu hóa hết. Đặc biệt là khi ti sữa công thức, các con dễ bị táo bón, và mỗi ngày cũng đi vệ sinh 1- 2 lần, thậm chí 2 đến 3 ngày mới đi ị  một lần.

 

Trong giai đoạn sơ sinh này, vẫn có nhiều bé được bú mẹ nhưng dặm thêm cả sữa công thức.
Ở một số mẹ do công việc hoặc do lượng sữa không đủ cho con, bắt buộc mẹ phải dặm thêm sữa công thức cho con. Nếu việc dặm sữa ngoài ít thì  phân của con không quá ảnh hưởng, nhưng nếu ti sữa bột lớn hơn lượng sữa mẹ thì phân của bé sẽ có sự thay đổi từ nhão, lỏng sang rắn dần lên. Và có nhiều bé chưa kịp thích nghi thì bỗng chuyển sang  bị táo bón luôn. Vậy nên , nếu có ý định dặm thêm sữa cho con, các mẹ nên chọn các loại sữa gần với sữa mẹ nhất về thành phần, nhạt, dễ tiêu hóa… đồng thời dặm số lượng ít rồi tăng dần nhé. Chứ không nên thay đổi quá đột ngột  thì hệ tiêu hóa chưa kịp làm quen  gây táo bón, phân rắn con đi ị rất là khó khăn , đau , đỏ hậu môn của con.

Hạnh phúc là nhìn phân của con theo khuôn

Mẹ luôn  bên em những bước đầu đời

2. Con chuyển sang giai đoạn ăn dặm thì phân có thay đổi không ?

Câu trả lời chắc chắn là có nha các bạn, bởi bước sang tuổi ăn dặm,là hệ tiêu hóa của con bắt đầu làm quen với những thực phẩm mới, khác ngoài sữa. Và đối với các bé đang bú hoàn toàn sữa mẹ thì thay đổi vô cùng lớn lao. Bé sẽ không còn phụ thuộc quá nhiều vào nguồn thực phẩm mẹ ăn để tiết sữa cho con như trước nữa, mà việc ăn đồ ăn dặm sẽ làm phân bé từ lỏng thành đặc ,sẫm màu và có mùi thối hơn.

Giai đoạn ăn dặm thường từ 6 tháng tuổi, nhưng có bé háu ăn hơn thì từ 5 tháng tuổi mẹ có thể cho con làm quen bằng các bột sữa của các hãng uy tín, thành phần cũng gần như sữa công thức. Ví dụ như mẹ cho con ăn bột nhiều rau  củ màu sắc như cà rốt, thì phân con cũng hơi có màu cam, ăn rau súp lơ thì hơi xanh xíu.. Tuy nhiên cũng có một số  lưu ý là có những thực phẩm mà hệ tiêu hóa của con chưa hấp thụ được, nên bé ăn vào nhưng lại thải ra nguyên  như vậy, lúc nào mẹ sẽ thấy phân của con có phần hơi lợn cợn. Vậy nên khi chế biến đồ ăn dặm, mẹ ưu tiên cho con các chất dễ hấp thu, nhưng cũng không cần quá lo nếu con ăn vào lại thải ra y nguyên, vì tình trạng đó sẽ dần chấm dứt khi con lớn dần nhé.

3. Con chuyển sang ăn cơm, và có chế độ ăn gần như người lớn

Lúc này các con bước sang  tuổi mới, thường từ 17 tháng hoặc sớm hơn đối với những bé không thích ăn cháo. Các bé sẽ được  bố mẹ cho ăn chuyển đổi từ cháo sang cơm, có nhiều bé răng phát triển  đầy đủ thì có thể ăn cơm sớm , hoặc ăn cháo tiếp nhưng dặm cơm  đối với một số bé.

Bước sang giai đoạn ăn cơm, thì phân của bé sẽ đều khuôn, mượt và có nhiều màu sắc phụ thuộc vào nguồn thực phẩm mẹ cho con ăn. Tuy là lúc này hệ tiêu hóa của con chưa hoàn thiện đầy đủ như  người trưởng thành, nhưng bé có thể tiêu hóa 70 -90% nguồn thức ăn đưa vào cơ thể. Nên bé tăng cân, giảm cân đều phụ thuộc vào dinh dưỡng bên ngoài. Với các bé hệ tiêu hóa khỏe mạnh, phân theo khuôn mềm mượt thì mỗi ngày sẽ đi nặng 1 lần  và khung giờ cố định, nếu mẹ luyện vào buổi sáng cho con là tốt nhất. Còn ở một số bé thì 2-3 ngày mới ị một lần thì mẹ cũng không cần quá lo lắng nhé. Trường hợp 4 ngày trở lên đi vệ sinh thêm táo thì mẹ nên xem xét lại chế độ dinh dưỡng con ăn đã hợp lý chưa nhé, để thay đổi cho con dễ tiêu hóa hơn.

Trên đây là những dấu hiệu của phân bình thường đối với trẻ nhỏ, vậy thì tình trạng phân như nào là bất thường, cảnh báo về sức khỏe mà bố mẹ phải quan tâm ?

  1. Con bị tiêu chảy phân lỏng  như nước

Với trường hợp bé bị tiêu chảy biểu hiện ở việc phân lỏng có dấu hiệu toàn nước, sủi bọt, có mùi chua, lẫn dịch nhầy thậm chí máu trong phân, bé sẽ tự nhiên đi ị tăng tần suất nhiều lần 1 ngày, kèm quấy khóc bỏ ăn.

Thông thường các bé bú mẹ thì do có kháng thể tự nhiên của sữa mẹ, nên hệ tiêu hóa các con thường khỏe mạnh , an toàn nên ít xảy ra trường hợp tiêu chảy, nhưng các bé dùng sữa công thức thì thường bị tiêu chảy hơn. Nên mẹ có dấu hiệu của tiêu chảy mẹ nên nghĩ tới các nguyên nhân  nhiễm trùng đường ruột  do vi khuẩn, thành phần dinh dưỡng của con chưa cân đối do ăn nhiều hoa quả hơn  bột sữa, thức ăn bé được ăn không phù hợp bé bị dị ứng với thực phẩm hoặc loại sữa công thức mới. Đôi khi do con uống thuốc nên bị phản ứng do thuốc, hoặc ở độ tuổi mọc răng các bé cũng dễ bị tiêu chảy mà các mẹ hay gọi là đi tướt.

Đối với các bé bị tiêu chảy thể nhẹ, thì mẹ tăng cường bổ sung nước cho con, cho con bú mẹ nhiều hơn, hoặc cho con ăn các thực phẩm dễ tiêu hóa. Đồng thời theo dõi tình hình của con, nếu bị tiêu chảy  nhiều lần và trong nhiều ngày liên tiếp , ba mẹ cần đưa bé đến bệnh viện và phòng  khám chuyên khoa để  điều trị nhé.

  1. Đối nghịch với hiện tượng tiêu chảy thì các bé  bị táo

Táo là hiện tượng phân của bé bị rắn, nhiều bé còn lỏn nhỏn từng cục mỗi lần ị. Việc táo làm cho  bé rất đau và sợ hãi mỗi lần đi vệ sinh,  cùng với việc phân rắn, gây đau rát thì bụng  lúc táo không thải được phân ra còn bị căng,chướng lên. Có nhiều bạn rặn quá sức làm hậu môn bị nứt nên phân còn lẫn cả máu tươi.

Các bé bú mẹ thì cũng ít bị táo hơn, nhưng mà ăn sữa công thức thì táo từ nhẹ đến nặng đa phần các con đều bị. Thường khi các con sốt, uống thuốc hoặc do thức ăn mà tình trạng cơ thể thiếu nước biểu hiện qua phân.

Trong trường hợp con bị táo thì ba mẹ cần kiên trì và tạo tâm lý thoải mái để con đi vệ sinh được, có thể massage bụng cho con, thay đổi thành phần ăn nhiều chất sơ và các chất dễ tiêu hóa, thường xuyên cho con tập thể dục vận động chân co lên duỗi xuống để tốt cho đường ruột.

Nhưng nếu trong  khi bị táo mà phân của con lẫn quá nhiều máu,  ba mẹ nên đưa bé tới phòng khám xem xét hệ tiêu hóa của con có gặp vấn đề gì không  để can thiệp kịp thời luôn nhé.

Thuốc và thực phẩm làm phân của con dễ táo bón
Táo bón làm bé vô cùng khó chịu

  1. Phân của bé có màu lạ bất thường như xanh lá, hoặc nhợt nhạt

Với những bạn nhỏ hệ tiêu hóa tốt, phân  đều có mầu vàng hoặc nâu, theo khuôn và mịn. Nếu phát hiện phân của bé có phần  nhiều màu xanh lá thì có thể con đang hấp thụ Lactose quá nhiều. Hiện tượng này có thể gặp   cả trẻ bú sữa mẹ và trẻ ăn sữa công thức.

Vậy nên, khi cho con bú , mẹ cần để con bú hết sữa 1 bên bầu ngực, rồi mới chuyển bên. Còn bú 1 lúc đều 2 bên con dễ chỉ bú được lượng sữa đầu có nhiều đường mà không cân đối dinh dưỡng được cho con.

Còn đối với các bé ăn sữa công thức, thì mẹ cần xem lại thành phần trong sữa có phù hợp với con không nhé, để thay đổi loại khác phù hợp hơn.

Với những trẻ sử dụng thuốc thì cũng làm ảnh hưởng khiến phân bị xanh, đặc biệt là khi con uống bổ sung sắt.

Trong một số trường hợp con bị phân xanh dài ngày liên tục, người lớn cần cho con đi khám, vì đây có thể là dấu hiệu của nguy cơ bệnh dạ dày ở trẻ nhỏ.

Tương tự như phân màu xanh ,  mà phân con có màu  nhạt hơn bình thường liên tục thì mẹ có thể kết hợp kiểm tra tròng mắt của con, vì có thể bé bị bệnh lý vàng da, nhiễm trùng hoặc dấu hiệu của bệnh gan.

Đặc biệt khi con đi vệ sinh lẫn dịch nhầy hoặc máu

Trừ trường hợp táo bón,  thì khi phát hiện phân con lẫn các dịch nhầy, máu thì ba mẹ phải đưa con đi thăm khám chuyên khoa, vì có thể bé bị nhiễm trùng đường ruột hoặc bị hội chứng ruột kích thích. Với các  dấu hiệu này, ba mẹ cần phải can thiệp kịp thời tránh dẫn tới những bệnh lý nghiêm trọng sau này.

Vậy là chúng ta đã cùng nhau đi tìm hiểu các trường hợp thường gặp  trong phân của trẻ em, thật sự là có quá nhiều khả năng đúng không các mẹ. Thế nên các mẹ mới hay đùa nhau là phản ứng mỗi sáng dậy việc đầu tiên là nhìn vào phân của con, thấy nó bình thường mới thở phào nhẹ nhõm.
Thực sự thì sức khỏe của con giai đoạn đầu đời phụ thuộc vào sức khỏe của hệ tiêu hóa rất lớn, nên  dù phân con có đang ở tình trạng nào, thì ba mẹ cũng cố gắng tìm hiểu nguyên nhân để cùng con khắc phục . Chúc các con luôn hay ăn, chóng lớn và mạnh khỏe nhé.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *